• Diyetisyen Aydın Gül

Kemoterapi Hastaları İçin Beslenme Önerileri




Kemoterapinin bazen yan etkileri olur bunlardan bazıları bulantı ve kusma, ağızda yara, tat değişimi, ishal, konstipasyon, iştahsızlık ve kilo kaybıdır.


Kontrol altına alınamayan bulantı ve kusma; sıvı elektrolit dengesizliği, dehidratasyon, kilo kaybı ya da yiyeceklere karşı isteksizlik gibi fizyolojik etkilere ve sosyal yaşamdan uzaklaşmaya neden olan pek çok psikolojik soruna neden olmakta ve tedaviye olan uyumu önemli ölçüde etkilemektedir


. Bu yan etkiler alınan tedavinin şekline, süresine ve kişiye göre farklılık göstermektedir. Gerekli önlemler alındığı takdirde bu yan etkileri en hafif düzeyde atlatmanız sağlanabilmektedir.

Bulantı ve Kusma


  1. Kendinize en uygun beslenme zamanını belirleyiniz ve bu zamanı belirlerken özellikle hangi dönemlerde bulantı ve kusma şikayetleriniz olduğunu gözden geçiriniz. Eğer kemoterapi esnasında sıklıkla bulantı ve kusma hissi yaşıyorsanız kemoterapi öncesi 2-3 saat sıvı yiyecekler almamaya çalışınız veya sınırlı miktarda tüketiniz. Kemoterapi tedavisi sonrasında ise bir şeyler yemek için en az 1saat bekleyiniz. Eğer kemoterapi esnasında bulantı-kusma sıkıntısı yaşamıyorsanız tedaviden 2-3 saat öncesinde hafif bir öğün (beyaz peynirli sandviç, tost gibi, yoğurt- meyve gibi) tüketebilirsiniz.

  2. Küçük porsiyonlar ve atıştırmalıklar tüketmeye çalışınız. 3 büyük öğün tüketmek yerine günlük 5-6 küçük öğün tüketmeniz sizin daha iyi hissetmenizi sağlayacaktır. Öğün aralarında çok fazla sıvı tüketmemeye çalışınız. Öğün öncesi fazla sıvı tüketimi bulantı hissinizi daha da artıracaktır.

  3. Yiyecekleri yavaş yiyiniz ve iyice çiğneyiniz. Yemek yerken sakin bir ortamda olmayı tercih ediniz. Yemeklerinizi yedikten hemen sonra sırt üstü uzanmayınız ve en az 1 saat bekleyiniz.

  4. Aşırı sıcak yiyeceklerden uzak durunuz. Sıcak yiyeceklerin kokusu bulantı hissinizi artırabileceği için soğuk veya oda sıcaklığındaki gıdaları tercih edebilirsiniz.

  5. Sabah kalktığınızda bulantı hissi yaşıyorsanız; yağsız beyaz peynirli tost, galeta veya tuzlu kraker tüketebilirsiniz.

  6. Bulantılarınızı azaltmak için; ıhlamur veya zencefil içeren çaylar, kendi hazırladığınız meyve suları (şeker eklenmemiş elma suyu ve limonata gibi) ayran veya yoğurt, az yağlı beyaz peynir, leblebi, kuru meyveler, patates püresi gibi yiyecekleri beslenmenize ekleyebilirisiniz.

İshal


İshal durumu ile karşılaştığınızda dikkat etmeniz gerekenler;

  1.  İshal durumunda vücudunuzdan sıvı ve elektrolit kaybı fazla olduğu için bol sıvı tüketimi, az ve sık aralıklarla besin tüketimi önemlidir. Özellikle sodyum ve potasyum içeriği yüksek olan yiyecekleri (muz, patates, kabuksuz şeftali gibi) tüketmeye özen gösteriniz.

  2. Lif içeriği düşük olan beyaz ekmek, yağsız haşlanmış pirinç veya makarna, muz, kabuksuz elma, kabuksuz şeftali yoğurt, yumurta beyazı, patates, derisi çıkarılmış yağsız haşlanmış tavuk, hindi veya yağsız kırmızı et gibi düşük lifli gıdaları tercih ediniz.

  3. Yağlı besinler, kızartmalar, çiğ sebze, salata, fındık, fıstık, ceviz, kabuklu yemişler, çekirdek, brokoli, kuru baklagiller, bezelye, kabak, mısır, karnabahar gibi liften zengin sebzeler ve kayısı, armut, erik gibi meyvelerden uzak durunuz.

Kemoterapi tedavisi süresince aldığınız ilaçlar, hareketsizlik, yeme düzeniniz